کودکان زیادی دچار اضطراب می‌شوند. این اضطراب با حالت هایی مانند نگرانی، عصبی بودن یا ترس مشخص می‌شود. اضطراب می‌تواند دلایل خاصی مانند جدایی از والدین، نگرانی در مورد صحبت با دیگران یا هنگام مراجعه به پزشک باشد. دلایل مختلف اضطراب می‌تواند به مرور زمان تغییر کند. بازی درمانی می‌تواند با بررسی کردن ترس کودک از طریق بازی به او کمک کند.

اضطراب، نگرانی و ترس در کودکان


اضطراب، نگرانی و ترس در کودکانکودکان به طور طبیعی در برخی موارد دچار اضطراب، نگرانی و ترس می‌شوند. در بیشتر موارد اضطراب کودکان موقتی است و مدت زیادی طول نمی‌کشد. درواقع اضطراب به دلایل مختلفی در مراحل رشد ایجاد می‌شود. برای مثال:

  • نوزادان و کودکان نوپا اغلب از صداهای بلند، ارتفاع، غریبه ها و جدایی می‌ترسند.
  • کودکان چهار یا پنج ساله ممکن است ترس از تنهایی و تاریکی داشته باشند.
  • کودکان در سنین مدرسه ممکن است از چیزهای ماوراطبیعی مانند ارواح، موقعیت های اجتماعی، شکست، انتقاد، آزمایش و آسیب یا تهدید جسمی بترسند.

نوزادان و کودکان خردسال به خاطر مشکلات نگران نمی‌شوند. برای اینکه کودکی نگران شود باید توانایی تصور آینده و اتفاقات بد احتمالی را داشته باشد. بنابراین نگرانی بیشتر در کوکان بالای هشت سال دیده می‌شود. کودکان هم با افزایش سن درباره چیزهای مختلف نگران می‌شوند. در اوایل کودکی آنها ممکن است نگران بیمار شدن یا آسیب دیدن باشند. کودکان و نوجوانان ممکن است بیشتر به جنگ، ترس های محیطی، اقتصادی و سیاسی، روایط خانوادگی و غیره فکر می‌کنند.

نگرانی و ترس شکل های مختلفی از اضطراب هستند. ترس معمولاً در زمان حال اتفاق می‌افتد . نگرانی معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که کودک به موقعیت های گذشته یا آینده فکر می‌کند. به عنوان مثال کودک با دیدن یک سگ  ممکن است بترسد و یا نگران ملاقات با دوستش که سگ خانگی دارد باشد.

چه زمانی باید نگران اضطراب در کودکان باشیم


چه زمانی باید نگران اضطراب در کودکان باشیماکثر کودکان نوعی ترس یا نگرانی دارند. اما اگر نگران ترس، نگرانی یا اضطراب کودکتان هستید بهتر است از روش های درمانی حرفه ای کمک بگیرید. اگر فرزند شما با مشکلات زیر درگیر است بهتر است به یک درمانگر مراجعه کنید:

  • اضطراب کودک را از انجام کارهایی که میخواهد انجام دهد بازمی‌دارد یا در روابط دوستانه، تکالیف مدرسه یا زندگی خانوادگی او مشکل ایجاد میکند.
  • کودکان در سنین مختلف ترس های مختلفی دارند برای مثال ترس از جدایی در اکثر کودکان وقتی برای اولین بار به پیش دبستانی میروند طبیعی است اما در سن هشت سالگی این ترس بسیاری کمتر است.
  • واکنش های ناشی از اضطراب در کودکان معمولا خیلی شدید است برای مثال کودک شما ممکن است به شدت استرس داشته باشد یا وقتی که نگران است به سختی می‌تواند به آرامش برسد.

اضطراب شدید می‌تواند بر سلامت و شادی کودکان تاثیر بگذارد. برخی از کودکان مضطرب ترس های خود را فراموش می‌کنند اما در برخی موارد کودک برای درمان اضطراب هایش نیاز به کمک یک درمانگر حرفه ای دارد. اضطراب شدید یا طولانی مدت کوک ممکن است یک اختلال اضطرابی باشد.

انواع رایج اضطراب در کوکان

رایج ترین اختلالات اضطرابی کودکان عبارتند از:

اضطراب اجتماعی

اضطراب اجتماعی ترس شدید از موقعیت های اجتماعی یا قضاوت شدن یا خجالت در ملاء عام است. این مشکل می‌تواند باعث نگرانی شدید یا ترس از دست دادن یا پذیرفته نشدن باشد. این موضع ممکن است باعث ترس کودک از دیگران باشد.

اضطراب جدایی

اضطراب جدایی یعنی ترس شدید کودک از جدا شدن از والدین یا سرپرست خود.

  کاردرمانی بزرگسالان

اضطراب فراگیر

اضطراب فراگیر یعنی ترسیدن به خاطر چیزهای مختلف و به ظاهر ابتدایی مانند ترس از تاب بازی یا ترس از ماشین سواری.

بازی درمانی چیست و چگونه میتواند به کودکان مضطرب و ترسو کمک کند؟


بازی درمانی چیست و چگونه میتواند به کودکان مضطرب و ترسو کمک کندبازی درمانی یک روش درمانی است که عمدتا برای کودکان استفاده میشود چون کودکان قادر به بررسی احساسات خود نیستند و در برخی موارد نمی‌توانند مشکلات خود را به والدین یا بزرگسالان دیگر بگویند.  این روش درمانی ممکن است یک بازی معمولی به نظر برسد درواقع چیزی بسیار بیشتر از یک بازی معمولی است. یک درمانگر آموزش دیده و می‌تواند در حین بازی مسکلت کودک را بررسی کند. سپس درمانگر میتواند به کودک کمک کند تا احساست خود را کشف کند و با آسیب های حل نشده مقابله کند. بازی درمانی به کودکان کمک میکند تا مکانیسم های مقابله ای جدید و نحوه تغییر رفتار های نامناسب را بیاموزند.

  • دلیل اضطراب در ناخوداگاه کودکان قرار دارد یعنی آنها نمی‌دانند چرا از بعضی چیزها می‌ترسند. بازی درمانی کمک میکند تا دلیل اصلی ترس های کودک مشخص شود و آنها را التیام بخشد بدون اینکه او نیازی به دانستن دلیل اضطراب خود داشته باشد.
  • بازی درمانی به کودکان کمک میکند تا اضطراب خود را نشان دهند در نتیجه باعث میشود ترس های خود را بررسی کنند تا این ترس ها از بین بروند.
  • کودکان از طریق بازی درمانی می‌توانند روش های زندگی کردن را تمرین کنند. این کار اضطراب کودک را برطرف میکند و به او احساس قدرت، نیرومندی و کنترل می‌دهد.
  • کودکان با نشان دادن اضطراب از طریق بازی و بررسی این احساسات با کمک درمانگر و بازی کردن می‌توانند به شفای عمیق و تسلط بر ترس های خود دست یابند.

بازی درمانی یک رویکرد بسیار ساده برای برطرف کردن اضطراب است چون کودک به جای اینکه توسط درمانگر به سمت ترس های خود کشیده شود ترس ها را بررسی میکند.

ده فعالیت و بازی برای برای کودکان دچار ترس و اضطراب


ده فعالیت و بازی برای برای کودکان دچار ترس و اضطرابدر این بخش شما را با ده فعالیت سرگرم کننده که به اختلالات مبتنی بر اضطراب می‌پردازد و باعث آرامش و کاهش استرس در کودکان می‌شود آشنا می‌کنیم:

  • سنگ های نگرانی یا یادآوری

این فعالیتی است که کودکان بارها و بارها از شما می خواهند که انجام دهید تا زمانی که از شما یا عزیزانشان دور هستند آرامش داشته باشند. خاک رس را از فروشگاه تهیه کنید و از کودک بخواهید حداکثر سه رنگ را انتخاب کنند که به او احساس آرامش می‌دهد و او را خوشحال میکند. همانطور که آنها گل های رنگی را به شکل توپ در می آورند و سپس انگشت شست خود را به آرامی در آن فشار می‌دهند، با کودک در مورد اینکه هر سنگ برای او نماد چه چیزی است صحبت کنید. مثلا می‌تواند برای او یادآور نفس کشیدن، یک فکر مثبت یا یک جمله انگیزشی خاص مانند: من میتوانم از آن عبور کنم باشد. پس از پختن گل ها در دمای سی تا دویست و پنجاه درجه میشود آن را در جیب خود نگه داشت و در لحظات سخت به عنوان یاداوری ایمن بودن و کنترل داشتن بر اوضاع از آن استفاده کرد. والدین حتی میتوانند از این سنگ ها برای کودکانی که اضطراب جدایی دارند استفاده کنند. باید توجه کنید که این سنگ ها را حتما در منزل بسازید.

  • شیشه های آرامش

یکی دیگر از فعالیت های سرگرم کننده ای که بچه ها دوست دارند انجام دهند این است که “شیشه های آرامش” درست کنند. مقداری آب گرم و کاغذهای رنگی را در یک ظرف شیشه ای یا پلاستیکی بریزید و از کودک بخواهید آن را تکان دهد و تماشا کند که کاغذهای رنگی به آرامی به سمت پایین حرکت میکنند. تماشای آن بسیار آرامش بخش است و کودکان میتوانند بعد از یک اتفاق سخت یا استرسزا از آن استفاده کنند. کودکان را تشویق کنید تا نفس های عمیق بکشند و در عین حال کمی ذهنشان را آرام کنند. نسخه های کوچکتر شیشه های آرامش را میتوان با استفاده از بطری های پلاستکی کوچک روغن بچه تهیه کرد و آنها را در ماشین یا کیف مادر نگهداری کرد تا یک ابزار آرام بخش سریع همراه کودک باشد.

  • داستان درمانی

خواندن کتاب های مناسب سن کودکان در کنار آموزش برخی از مهارتهای مهم درمانی یکی از بهترین روش های دور نگه داشتن آنها از اضطراب است. کودکان دوست دارند شخصیت اصلی داستان نگران همان چیزهایی باشد که آنها انجام می‌دهند. و درواقع برخی از استراتژی های رفتار شناختی واقعی را در اختیار آنها قرار میدهد تا در مواقعی که دچار اضطراب میشوند از آنها استفاده کنند. برگه هایی در انتهای کتاب وجود دارد که درمانگران می‌توانند از آنها به عنوان ابزاری برای مکالمه درباره احساسات فیزیکی که هنگام اضطراب در بدن کودک ایجاد میشود و همچنین مزایا تنفس برای مقابله با اضطراب استفاده کنند. کودکان همچنین می‌توانند کاغذ را با هرچه که در مغزشان میگذرد و همچنین آنچه می‌توانند برای مقابله با آن بگویند پرکنند.

  • دستبند مانترا مثبت

ساختن دستبندهای مانترای مثبت راهی ساده اما سرگرم کننده برای تشویق کودکان به صحبت درباره تفکر مثبت است. با صحبت کردن درباره چیزهایی که بیشتر نگرانشان هستند شروع کنید و به آنها کمک کنید سه یا چهار جمله انگیزشی مثبت که می‌توانند هنگام اضطراب با خودشان تکرار کنند بسازند مانند: من امنیت دارم، مامان همیشه برمیگرده یا من به اندازه کافی خوب هستم. هر جمله را به یک مهره رنگی خاصی اختصاص دهید و از آنها بخواهید مهره ها را روی یک بند ببندند تا به عنوان یادآوری روزانه برای فکر کردن به افکار مثبت و نفس کشیدن روی مچ دست خود ببندند.

  • جعبه نگرانی

خیلی اوقات بچه ها احساس می‌کنند که تحت کنترل افکار مضطرب خود هستند و نمی‌توانند این افکار را متوقف کنند. والدین معتقدند که فرزندانشان نمی‌توانند درباره موضوعات خاصی صحبت کنند و اغلب از این که روزانه وقت کافی برای رسیدگی به نگرانی های فرزندانشان ندارند ناامید می‌شوند. درست کردن جعبه نگرانی یک روش عالی برای کودکان مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر است. این کار با توجه به خواست شما می‌تواند ساده یا پیچیده باشد. بچه ها یک جعبه را هر طور که دوست دارند ترئین می‌کنند. در حین ساخت جعبه درمانگر میتواند به آنها توضیح دهد که جعبه جایی است که می‌توانند نگرانی های خود را در آن قرار دهند. زمان فکر کردن به نگرانی هایشان آنها را روی یک تکه کاغذ می‌نویسند و درون جعبه قرار میدهند تا بعدا به آنها رسیدگی کنند. کودک با این کار احساس میکند که می‌تواند اضطراب خود را کنترل کند و والدین می‌توانند زمان خاصی از روز را برای صحبت با بچه ها در مورد ترس هایشان اختصاص دهند. وقتی کودک احساس کرد که دیگر نیاز به رفع نگرانی خاصی ندارد می‌تواند تکه های کاغذ را پاره کند و داخل زباله ها قرار دهد.

  • پروانه های داخل شکم

پروانه های داخل شکم یک روش عالی و ایمن برای صحبت کردن در باره نگرانی ها و ترس های کودکان است. درمانگر باید پروانه هایی را نقاشی کرده و برش دهد سپس عکس یک کودک را روی یک تکه چوب بکشد و پروانه های رو شکم آن قرار دهد. با کودک درباره ی احساسات فیزیکی که هنگام نگرانی در بدن خود احساس میکند مانند پروانه های داخل شکم کودک صحبت کنید. از آنها بخواهید چیزهای مختلفی که را به پروانه ها می‌گویند روی کاغذ بنویسند و اندازه های مختلفی برای نگرانی های بزرگ یا کوچک استفاده کنند. درباره روش های آرامش بخشی که وقتی پروانه ها در شکمشان ظاهر می‌شوند صحبت کنید و آنها را روی کاغذ بنویسید تا نشان دهنده گرفتن پروانه ها باشد.

  • درست کردن یک دفتر یادداشت

بسیاری از کودکان نمی‌توانند مشکلات خود را با کلام بیان کنند یا نمی‌توانند به والدین خود اعتماد کنند و درباره مشکلات با آنها صحبت کنند. حتما به آنها توضیح دهید که اگر این موضوعات باعث نگرانی آنها میشود مجبور نیستند در مورد نگرانی یا استرس خود صحبت کنند. اما باید راه های متفاوتی برای بیان ترس های خود داشته باشند. از این کودکان بخواهید تا با استفاده از برچسب ها، عکس ها یا حتی برش هایی از یک مجله جدا میکنند دفترچه ای را که متعلق به آنها است تزیین کنند.

  • توپ های استرس

توپ های استرس برای اکثر کودکان جذاب است. یک بادکنک را با آرد، برنج واوربیز پرکنید انتهای بادکنک را گره بزنید و برای امنیت بیشتر آن را در یک بادکنک دیگر قرار دهید. توپ های استرس برای بچه های عصبی مناسب است. و همچنین باعث حواس پرتی بچه های مبتلا به تریکوتیلومانیا میشود.

  • اسلایم

اسلایم اخیرا بسیار محبوب شده است. شما با یک جستجوی سریع در گوگل صدها نوع دستور ساخت را پیدا می‌کنید. ساخت اسلایم برای کودکان بسیار سرگرم کننده است و می‌تواند یک روش درمانی عالی باشد. تنها چند دقیقه استفاده از اسلایم می‌تواند سطح اولیه اضطراب کودک را کاهش دهد.

  • همه روش ها را کنار هم قرار دهید و یک جعبه ابزار آرامش بخش بسازید

وظیفه ما به عنوان درمانگر این است که ابزارهای مورد نیاز کودکان را در اختیار آنها قرار دهیم تا در نهایت آنها بتوانند به نقطه ای برسند که قادر باشند احساسات خود را در لحظات چالش برانگیز مدیریت کنند. یک روش عالی برای حمایت کودک برای تکسین خود این است که به آنها کمک کنیم با روش های که در این مقاله گفته شد یک جعبه ابزار آرامبخش بسازد. باید به این نکته دقت کنید روشی که امروز به ما کمک میکند ممکن است فردا کارساز نباشد. بهتر است با کودک صحبت کنید تا بفهمید که هنگام اضطراب چه چیزی به او کمک میکند تا آرام شود و آن وسایل را در جعبه قرار دهید. به غیر از سنگ نگرانی، دفترچه یادداشت، جعبه آرامش، دستبند مانترا، توپ استرس و اسلایم ممکن است استفاده از آلبوم عکس پر از خاطرات شاد، حیوانات عروسکی، آدامس، آی پاد برای موسیقی یا رنگ آمیزی  مناسب باشد. کتاب، مداد رنگی، حمام کردن و پیاده روی هم می‌توانند برای کاهش اضطراب کودک مناسب باشند.

  سنسوری روم (اتاق تاریک در کاردرمانی) چه کاربردی برای کودکان و بزرگسالان دارد؟

سوالات پرتکرار


آیا بازی درمانی به غلبه بر عوارض ترس شدید کودک کمک می کند؟

بله بازی درمانی برای کم کردن عوارض ترس شدید در کودکان بسیار قوی است.

آیا بازی درمانی برای درمان کودک ۳ ساله میتواند مفید باشد؟

بله بازی درمانی برای کودکان ۳ ساله نیز مانند سایر گروه‌های سنی بسیار مفید می‌باشد و برای رفع ترس و استرس آن‌ها کمک می‌کند.

آیا بازی درمانی برای درمان مشکلات استرس و ترس کودک بعد از دیدن فیلم ترسناک کمک می‌کند؟

یکی از ترس های کودکان ناشی دیدن فیلم های نامناسب و ترسناک میباشد بازی درمانی یکی از روش های مفید برای درمان ترس و اضطراب کودکان بعد از دیدن فیلم ترسناک میباشد.

بازی درمانی برای کودک ترسو در منزل نتیجه بهتری دارد یا در کلینیک های تخصصی؟

مسلماً بازی درمانی در مراکز تخصصی نتیجه بهتری خواهد داشت زیرا تحت نظارت افراد حرفه ای انجام می شود. در مواردی که امکان مراجعه به کلینیک های تخصصی وجود ندارد بازی درمانی در منزل یک راه جایگزین میباشد.

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
Call Now Buttonتماس